
Türkiye Mimarlık Politikası’na Doğru Mimarlık ve Kent Buluşmaları’nın beşincisini, bu kez Anadolu’nun Mezopotamya’ya açıldığı bir bölgede yer alan Gaziantep’de “Kültürel Değişim ve Mimarlık “ teması altında 12-13 Mayıs 2007 tarihlerinde gerçekleştirildi. Yoğun katılımla gerçekleştirilen toplantıya ayrıca Suriye Mimar ve Mühendis Odaları Başkanı ve yetkilileri de katıldı.
Açılış konuşmalarında söz alan Gaziantep Şube Başkanı Zafer Okuducu, Gaziantep’in çok eski tarihlerden beri ticari bir merkez statüsünde olduğuna değinirken kent hakkında bilgi verdi. Mimarlar Odası Genel Başkanı Bülend Tuna toplantının Gaziantep’te yapılmasında kentin tarih içindeki önemli rolüne değinirken, Mezopotamya ve Anadolu kültürlerinin izlerinin kentin coğrafyasından günlük hayatına kadar her alanda hissedildiğini vurguladı. Ayrıca küreselleşmenin etkileri ile kültürel anlamda bir asimilasyona maruz kalan kentlerimizde, yerel değerlerin ve farklılıkların önemine de dikkat çekti. Suriye Mimar Mühendis Odaları Başkanı Hasan Majid Ali, Arap Ülkeleri ve Türkiye arasındaki benzer mimari dokuya referans verirken bu ortaklığın iki ülkenin birlikteliğinde önemli rolleri olduğunun altını çizdi. Gaziantep Üniversitesi Rektörü Erhan Ekinci, mimarlığı nasıl anlıyoruz sorusundan hareketle, mimari eserlerin kullanıcı tarafından dönüştürülmesinde mimarın orijinal düşüncesine olan saygının önemine değindi. Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Asım Güzelbey, Gaziantep’in kültürel değerlerine sahip çıkmayı yeni yeni öğrendiğinden ve Antep evlerine karşı duyarlılığın arttırılması için yapılan kampanyalardan bahsetti. Gaziantep Valisi Süleyman Kamçı ise plansız ve çarpık kentleşmenin Antep’in başlıca sorunlarından biri olduğunu vurgulayarak, sağlıklı mimarlık politikalarının oluşturulmasının önemine işaret etti.
Kongrenin tematik sunuşunu gerçekleştirecek olan Prof. Dr. Bozkurt Güvenç, sağlık nedenleriyle toplantıya katılamazken, “Türkiye’nin Kültürel Değişimi ve Politikalar” temalı sunuşunun özetini Emre Madran aktardı. Güvenç, özetle, mimarlık kültürünün gelişebilmesi için mimarlığın nasıl bir anlayışa kavuşması gerektiğini sorguluyordu.
Bölgesel sunuşlarda Asım Güzel’in yöneticiliğinde Yrd. Doç. Dr. Rıfat Ergeç, Antep’in oluşmasında etkili olan Dülük ve Zeugma yerleşimlerinin karakteristik özelliklerini sunarken, Yrd. Doç. Dr. Hüsnü Gaziantep’in kentsel dokusunu kültürel anlamda değerlendirdi. Ali Atalar ise Antep’de yaşanan kültürel değişimin yerel konut dokusu ve konut mekânlarına nasıl yansıdığını örneklerle özetledi.
Panel bölümü Doç. Dr. Emre Mardan tarafından yönetilirken ilk sunuşta Doç. Dr. Abdi Güzer küreselleşme ile değişen değer sistemleriyle birlikte kültürel süreklilik için eskiden belirleyici olan referansların yok olduğuna dikkat çekti. Doç. Dr. Cengiz Can ise planlama anlayışına tasarım ve koruma alanları çerçevesinden bir açılım getirdi. Yrd. Doç. Dr. Şerife Geniş-Adaş son yirmi yıldır kentlerde görmekte olduğumuz ekonomik ve toplumsal değişimleri anlamda kültür kavramının neden ve nasıl bir rol oynadığını anlatırken, Nezih Başgelen Antep mimarisinin karakteristiklerini ortaya çıkartmak ve çağdaş uygulamalar için referans oluşturmak adına gerçekleştirdikleri çalışmalardan bahsetti.
Toplantı Prof. Dr. Ahmet Eyüce’nin yönettiği forum ile sonlandı. Forumda “yer” kavramı, “yer etiği” konusunun alt başlıklarına bir açılım getiren ve yerellik kavramının kültürel değerler üzerinde değişen etkisini tekrardan sorgulamaya açan Eyüce’nin yanısıra söz alan katılımcılar, kültürel değişimin mimarlıkla ilişkisini, yerellik, koruma, başkalaşma ve yabancılaşma kavramları üzerinden tekrardan sorgulamaya açtılar.
Etkinliğin son günü ise Gaziantep kentine bir gezi düzenlendi. Bu gezide Gaziantep kentinin önde gelen yapıları ve Zeugma Müzesi ziyaret edildi.