Mesleğimizde 1950 kuşağının saygın temsilcilerinden ve Mimarlar Odası’nın çalışmalarında özgün bir yeri olan Nejat Ersin, 11 Mayıs 2010 günü aramızdan ayrıldı. Yapımına emek verdiği Ankara’daki Oda binasının önünde düzenlenen törende onu sonsuzluğa uğurlarken, meslek topluluğumuzun sevgi ve saygısını bir kez daha dile getirmeye çalıştık.

Nejat Ersin’in, 1950 yılında DGSA’yı bitirdikten sonra başlayan meslek yaşamı, alçakgönüllü, üretken, saygın ve çağdaş bir duruşu yansıtır. Bu duruşunu meslek örgütlenmesi içinde de sürdürmüştür. İlk kez 1959’da Oda Merkez Yönetim Kurulu’nda görev alan Nejat Ersin, 7 dönem sayman üyelik, 3 dönem başkan yardımcılığı yapmış ve 1971’de sekreter üyelik görevini üstlenmiştir.

1960 sonrası, ülkede 27 Mayıs ve 1961 Anayasası’nın getirdiği ilerici gelişmelerin yaşandığı bir dönemdir. Mimarlar Odası, bu gelişmelerin savunucusu olmuştur. Anayasal hakların yaşama geçirilmesi, planlı kalkınma, konut ve kentleşme sorunlarına getirilecek toplum yararına çözümler, paralı eğitime ve Boğaz Köprüsü’ne karşı çıkışlar, 1960’lı yıllarda Oda gündeminin başlıca konularıdır.

1960’larda Oda, kamu kesiminde çalışanların sorunlarına, özel kesimde proje hizmetlerine ilişkin sorunlara etkin biçimde sahip çıkmıştır. İş bırakma eylemleri düzenlenmiş ve bazı proje yarışmaları boykot edilmiş, mesleki denetim başlatılmıştır. Nejat Ersin, sorumluluğunu paylaştığı bu dönemi, Oda’nın 50. kuruluş yılı dolayısıyla düzenlenen bir toplantıda ana çizgileriyle özetleyerek çok güzel aktarmıştır. (1)

1970-71 yılları ülkede kritik siyasal gelişmelerin yaşandığı, çatışmalı bir dönemdir. Böyle bir ortamda İzmir’de toplanan 16. Genel Kurul’a katılanların neredeyse tamamı, Oda politikalarını çok daha keskin çizgilerle yorumlamaktaydılar. Görevi devredecek yönetim kurulu, ülkedeki siyasal gelişmelerin gerisinde kalmakla suçlanıyor, kıyasıya eleştiriliyordu. Başkan ve diğer üyeler eleştirilere dayanamamış, yerlerini daha aklanmadan terketmişlerdi. Yönetim kurulu masasında tek başına Nejat Ersin kalmıştı. Oysa eleştirilerin hedefi o değil, yönetim kuruluydu. Nejat Ersin, eleştirilere yanıt verirken son derece üzgündü, duygusaldı. Haketmediği, amacını aşan bir tepkiyle karşılaşmıştı.

Ancak, Nejat Ersin’in Oda ile ilişkileri 1971 sonrasında da kopmamıştır. Kendisine önerilen görevleri tartışmasız kabul etmiş, katkısını sürdürmüş, hatta kimi zaman bakanlıklarla ilişkilerde Oda’yı temsil etmiştir. Mimarlar Odası binasının önünde onu uğurlarken, 1971 yılında genel sekreterlik görevini Nejat Ersin’den devralan Yavuz Önen’in yaptığı sevgi ve övgü dolu konuşma, Ersin’in kişiliği kadar Oda görevlerinin sürekliliğini göstermesi açısından da çok anlamlıydı.

Nejat Ersin, kritik durumlarda olanaklarını meslektaşları ve meslek topluluğu için kullanmaktan çekinmemiştir. Örneğin değerli hocamız Orhan Şahinler’in, 12 Eylül döneminde DGSA’da karşılaştığı sorunlarda Nejat Ersin’in nasıl yardımcı olduğu konusunda anlatıkları ve Nejat Ersin’in buna ilişkin yazdıkları, tarihi birer belge niteliğindedir. (2)

Nejat Ersin, son zamanlara kadar meslek topluluğu ve Oda ile ilgisini sürdürdü. Kendinden sonraki kuşaklara sevecen yaklaşımını hiç yitirmedi. Çetin Ünalın’ın “sözlü tarih” çalışmalarında söyledikleri, Aydan Erim’e anlattıkları mutlaka ayrıca değerlendirilmelidir.

2002 yılında kendisine verilen Mimarlar Odası “Mesleğe Katkı Dalı Başarı Ödülü”, meslek topluluğumuzun Nejat Ersin’e duyduğu saygının bir ifadesidir. Ödül jürisinin şu değerlendirmesi unutulmayacaktır:

“Türkiye’de Cumhuriyet kuşağı mimarlarından, mesleğin tarihine bizzat tanıklık etmiş, 52 yıllık meslek yaşamı boyunca uygulama alanında havaalanları, kent konutları, endüstri yapıları gibi çeşitli ve nitelikli mimari ürünler vermenin yanısıra, meslek örgütlenmesi ve mimarlığın toplumsal işlevinin öne çıkarılması için çaba gösteren; mimarların toplumdaki saygınlığını alçakgönüllü ve saygın kişiliği ile temsil eden NEJAT ERSİN'e." (3)

Ardında böyle övgüye değer bir yaşam bırakarak aramızdan ayrılan Nejat ağabeyimizin ailesine, yakınlarına ve meslektaşlarımıza bir kez daha başsağlığı diliyoruz.

Arif Şentek

NOTLAR
1. N. Müge Cengizkan (ed.), 2006, 50 Yıla Tanıklık, Mimarlar Odası Yayınları, Ankara, ss.63-68.
2. Orhan Şahinler, 2003, “Nejat Ersin ve Bir Anı”, Mimarlık, sayı:311; Nejat Ersin, 2004, “Güzel Sanatlar Akademisinden Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesine”, Mimarlık, sayı:316.
3. Bayar Çimen (yay.haz.), 2004, Mimarlar Odası 2000 – 8. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri, Mimarlar Odası ve YEM Yayınları; 2002, “Dosya: 8. Ulusal Mimarlık Ödülleri ve Sergisi”, Mimarlık, sayı:305.