KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü tarafından düzenlenen “LivenARCH: Yaşanabilir Çevreler ve Mimarlık” kongrelerinin dokuzuncusu bu yıl KTÜ Osman Turan Kongre ve Kültür Merkezi’nde 25 – 27 Eylül 2025 tarihleri arasında gerçekleştirildi. (Resim 1) Organizasyon Komitesi tarafından bu yılki kongre teması “Mimarlığın Öncelikleri / Priorities in / of Architecture” olarak belirlendi.

LivenARCH IX - 2025 Kongresinde “Mimarlığın Öncelikleri / Priorities in / of Architecture” ana temasına bağlı olarak şu sorulara cevap aranmaktaydı:

• Mimarlığın öncelikleri var mıdır?
• Mimarlığın öncelikleri varsa, bunlar nelerdir ve neden öncelik olarak kabul edilirler?
• Mimarlığın öncelikleri varsa, hangi önceliklere odaklanmaktadır?
• Mimarlığın öncelikleri yok mudur?
• Mimarlığın öncelikleri yoksa bunun nedenleri nelerdir?
• Mimarlıkta önceliklerin yokluğu nasıl kanıtlanır?

Kongrenin açılışı, 25 Eylül 2025 Perşembe günü saat 09.00’da KTÜ Osman Turan Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi. (Resim 2 - 5) KTÜ Mimarlık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nilgün Kuloğlu, KTÜ Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Cenap Sancar ve KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı’nın yaptığı açılış konuşmalarının ardından ilk çağrılı konuşmacı Branko Kolarevic’in sunumu ile kongre resmen başlamış oldu.

Kongre Başkanı Prof. Dr. Nilgün Kuloğlu açılış konuşmasında, kadim bir meslek olan mimarlığın en önemli önceliğinin, önceliklerin zamanla değişebileceğini kabul etmek olduğunu ifade etti ve mesleğin durağan bir tanımı olmadığını, yaşayan, nefes alan ve sürekli dönüşen bir süreç olduğunu vurguladı. LivenARCH Kongrelerinin mimarlık alanına önemli katkılar sunduğunu, bu yılki kongrede de “öncelikler” konusunda akademik ve pratik düzlemlerde değerli tartışmaların gerçekleşeceğine inandığını belirtti.

KTÜ Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Cenap Sancar ise kongrenin, mimarlıkta karar verme süreçlerinin arka planını, değer sistemlerini ve sorumluluk alanlarını yeniden düşünmeye olanak tanıyacağını ve her şeyin öncelik haline geldiği bir çağda gerçekten neye öncelik verildiğini ya da verilmesi gerektiğini sorgulamanın, sadece mimarlık mesleği için değil, mimarlığın geleceği için de yaşamsal bir öneme sahip olduğunu ifade etti.

KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı açılış konuşmasında bu kongrenin, yalnızca akademik bilgi üretmekle kalmayıp, aynı zamanda disiplinlerarası bir buluşmaya ve farklı coğrafyalardan gelen bakış açılarıyla ortak bir gelecek vizyonu geliştirmeye de hizmet ettiğine vurgu yaptı.

Emre Arolat sunumunu çevrimiçi olarak gerçekleştirdi. Çağrılı konuşmaların her biri kongre teması ile doğrudan ilişkiliydi ve katılımcılar tarafından ilgiyle izlendi.

Kongre programında çağrılı konuşmacılar dışında birinci gün dört paralel oturum olmak üzere 12 oturum, ikinci gün ise yine paralel oturumlardan oluşan 11 oturum gerçekleştirildi. Sunulan bildiriler tasarım, kuram, söylem, eğitim, teknoloji, malzeme, sürdürülebilirlik, kentsel alan, kırsal alan, restorasyon, dönüşüm, yeniden kullanım, tarih vb. alanlarda mimarlığın önceliklerinin tartışıldığı geniş bir yelpaze içerisinde ele alındı. (Resim 6)

Kongrenin kapanışı TMMOB Mimarlar Odası Trabzon Şube Başkanı Prof. Dr. Serbülent Vural’ın konuşması ile KTÜ Osman Turan Kongre ve Kültür Merkezi Fahri Kuran Salonunda gerçekleştirildi. Vural, konuşmasında hızlı kentleşme, iklim krizi, doğal afetler ve toplumsal dönüşümlerin ortasında yaşadığımızı, ve bu gerçekliğin, mimarlığın sadece estetik veya işlevsellikle ilgili olmadığını, aynı zamanda etik, ekolojik ve sosyal bir sorumluluk olduğunu bizlere hatırlattığına vurgu yaptı. Kongrede oluşan bilgi ve bağlantıların, mesleğin geleceğine ışık tutmaya devam edeceğini ifade ederek konuşmasını tamamladı.

LivenARCH Kongrelerinin bir geleneği olarak tüm katılımcılarla birlikte salonda ve kongre merkezi önünde çekilen fotoğrafın ardından, TMMOB Mimarlar Odası tarafından düzenlenen Gala Yemeği gerçekleştirildi. (Resim 7, 8)

Kongrenin üçüncü ve son günü gezilere ayrılmıştı. Karadeniz Teknik Üniversitesinin sağladığı araç desteği ile katılımcılardan bir kısmının yer aldığı bir Kent Gezisi gerçekleştirildi. Diğer geziler ise; Batum / Gürcistan Turu, Sümela Manastırı, Hamsiköy & Zigana Turu ve Uzungöl Turu olarak üç farklı rotada düzenlendi. (Resim 9, 10)

Kongre kitabı 3 cilt olarak kongre öncesinde tamamlandı ve taslak olarak kongre web sitesinde yayınlandı. ISBN numarası da kitapta yerini aldıktan sonra kongre kitabının son hali dijital olarak kongrenin web sitesinde yerini alacak ve üniversitelerin kütüphanelerine gönderilmek üzere belli sayıda kopyası fiziki olarak basılacak.

Kongrede emeği geçen ve sürecin sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlayan KTÜ Mimarlık Bölümü akademisyenlerine, KTÜ Mimarlık Bölümünün kıymetli öğrencilerine, ulusal ve uluslararası düzeyde kongreye katkı veren tüm akademisyenlere, KTÜ Mimarlık Fakültesi Dekanlığına, KTÜ Rektörlüğüne ve TMMOB Mimarlar Odası Trabzon Şubesine destekleri için teşekkür ederiz.