Uluslararası Mimarlar Birliği’nin (UIA) üç yılda bir düzenlenen kongresi ve Genel Kurulu, geçtiğimiz yaz Barselona’da gerçekleşti. UNESCO tarafından 2026 Dünya Mimarlık Başkenti seçilen ve binlerce meslektaşı buluşturan kent, kimi zaman kongre tarihlerini ve mekânlarını aşan, kimi zaman kesişen oturumlar, toplantılar, paneller, sergiler, geziler ve buluşmalara sahne oldu. Günümüz mimarlık ortamının nabzının tutulduğu bu kapsamlı etkinliği siz değerli okuyucularımıza taşımak istedik. Bu nedenle bu sayımızda, Kongre ve Genel Kurul oturumlarında ülkemizi çeşitli alanlarda temsil eden meslektaşlarımızdan deneyimlerini ve değerlendirmelerini paylaşmalarını istedik.

Barselona programının iki ayağından birincisi, 29. UIA Dünya Mimarlar Kongresi’nin teması, yarışma sonucu belirlenen küratöryal ekibin önerisiyle “Oluş. Geçiş Sürecindeki Bir Gezegen için Mimarlıklar” olarak belirlenmişti. Seçilen tema içinde bulunduğumuz iklim krizine insan merkezli bir bakış açısından çözüm getirilemeyeceğinin altını çizmesi açısından özel vurguyu hak ediyordu.

Şebnem Hoşkara, kongrenin genel kurgusuna ve işlenen dikkat çekici konulara yer verirken, TMMOB Mimarlar Odası’nın kongreye katkılarını ve kongrenin düşündürdüklerini paylaşıyor. Kongre boyunca mesleğin değişen dünya koşullarına nasıl uyum sağlayacağından çok, bu koşulların dönüştürülmesinde nasıl etkin ve sorumlu bir rol üstlenebileceğine odaklanıldığına dikkat çekiyor.

“UIA 2026 Barselona Dünya Mimarlık Kongresi Eğitim ve Validasyon Çalışmalarından Notlar” yazısıyla Deniz İncedayı, UNESCO - UIA Validasyon Kurulu ve Eğitim Komisyonunun kongre kapsamındaki oturumlarını, güncel çalışmalarını ve çıktılarını okuyucuyla paylaşıyor. İncedayı, kongrenin ana teması çerçevesinde, geçiş dönemindeki dünyaya gerçekçi bir perspektiften bakarak yeni gelişmelerin öncüsü olabilme, ortak kazanımlara, haklara ve işbirliklerine odaklanma hedeflerine giden yolun eğitimden başlaması gerektiğinin altını çiziyor.

Zeynep Eres Özdoğan, “UIA Miras ve Kültürel Kimlik Çalışma Programı’nın 2023 - 2026 Dönemi Çalışmaları ve Barselona Kongresi’ne Yansımaları” başlıklı yazısında, UIA’nın bu dönemki çalışmalarında, önemli izlekler olarak belirlediği “doğal ve beşeri afetler”, “yerli halklar” ve “köle ticareti” konularının, Miras ve Kültürel Kimlik Çalışma Programı’nı şekillendirdiğini ifade ediyor. Eres Özdoğan, üç yıllık dönemde gerçekleştirilen etkinlikler ve yayınlarla ilgili gelişmelerin ardından, 2026 Barselona Dünya Mimarlık Kongresi kapsamında düzenlenen “Karşılıklı Bağımlı Oluş: Alanı Geri Kazanmak, Anlatıları Sömürgecilikten Arındırmak ve Köle Ticaretinin İzlerini İyileştirmek” ve “Dirençli Miras: Kriz Sonrasında Belleği Yeniden İnşa Etmek” oturumlarından detayları da okuyucuyla paylaşıyor.

“UIA Mimarlık ve Çocuk Çalışmaları ve Altın Küp Ödülleri Üzerine” başlıklı yazısıyla Ahsen Özsoy, ülkemizden “Perre Çocuk ve Kent Bienali” projesinin Özel Ödül kategorisinde yer aldığı UIA Altın Küp Ödülleri 2026 programına ve projenin detaylarına yer veriyor. UIA ve TMMOB Mimarlar Odası’nın, çocuk ve gençlerin mimarlık, kent ve sürdürülebilir kalkınma bilinçlerinin geliştirilmesini acil ve önemli bir hedef olarak gördüğünün altını çiziyor.

Kongre’de, UIA Spor ve Serbest Zaman Mekânları Çalışma Programı kapsamındaki etkinliğe katkı sunan ve Programın eş-direktörlüğünü yürüten Sena Özfiliz, “Mimarlığın Başkentinden Sporun Başkentine: Barselona’yı Spor Mekânları Üzerinden Okumak” başlıklı yazısıyla odağı Barselona’nın spor mekânlarına çekiyor ve kentte 1992 Barselona Olimpiyatları'ndan bu yana gerçekleşen kapsamlı dönüşümü irdeliyor.

“Tekno Samuraylar, Yükselen Dijital Bacalar ve Melankolik Mimarlar” yazısıyla Şevin Özuğuz, UIA Dünya Mimarlık Kongresi kapsamında ülkemizi temsil eden genç meslektaşlarımızdan. “Uluslararası Yükselen Mimarlar Atölyesi - Çetrefilli Bir Laboratuvar” çalıştayından ve katıldığı diğer çalışmalardaki deneyimleri üzerinden bir değerlendirme sunan Özuğuz, kongre izlenimlerini de okuyucuyla paylaşıyor. Özuğuz, genç meslektaşlarımız için mimarlık yapmanın gittikçe zorlaştığı günümüz tablosuna dikkat çekerek, bu mesleği daha onurlu bir şekilde yapabileceğimiz bir geleceği tasarlamanın gerekliliğini bir kez daha dile getiriyor.

UIA Genel Kurulu’na katılan Ayşen Ciravoğlu ise “Krizler Karşısında Mimarlığın Geleceğini Düşünmek: UIA Genel Kurulu Notları” başlıklı Dosya yazısında, Barselona programının diğer temel ayağı olan Genel Kurul’a bakışlarımızı çeviriyor; bizleri UIA’nın yönetim süreçleri ve gündemindeki değişiklikler, güncellemeler ve yeni belgelerden haberdar ediyor. Gelecek dönemin kongre ve forum programına ilişkin gelişmeleri paylaşan Ciravoğlu, Genel Kurul sürecinin, meslek alanımızın sorumluluklarını ve mesleki dayanışmayı önceleyen bir tartışma zemini oluşturduğunu aktarıyor.

Mimarların uluslararası gündeminin önemli izlerini taşıyan UIA Barselona Kongresi ve Genel Kurulu dosyamızı keyifle okumanız dileğiyle…