Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA), 1948 yılında İsviçre’de, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından yeniden yapılanmaya ve barışın inşasına mesleki açıdan katkıda bulunmak amacıyla kuruldu. Barış, özgürlük, demokratik ilkeler, insan haklarına saygı ve kamu yararı üzerine temellenen Birlik, bugün bu değerlerin yeniden ve güçlü biçimde savunulmasını gerektiren çoklu kriz döneminden geçiyor. Savaşların, iklim krizinin ve toplumsal eşitsizliklerin iç içe geçtiği bu ortamda, mimarlığın sorumlulukları ve mesleki dayanışmanın anlamı da yeniden tartışılıyor.

2 – 5 Temmuz 2026 tarihlerinde Barselona’da gerçekleştirilen 30. UIA Genel Kurulu, bu tartışmaların uluslararası ölçekte ele alındığı önemli bir buluşma oldu. (Resim 1) Genel Kurulun gündemi, 2023 - 2026 dönemi çalışmalarının değerlendirilmesinden yeni yönetimin seçilmesine, mesleki politika belgelerinin güncellenmesinden meslek pratiği, eğitim ve sürdürülebilirlik alanındaki araştırmalara uzanıyordu. Bu geniş gündemin ortak eksenini ise krizler karşısında mimarlığın etik sorumluluğu, kamu yararının savunulması ve meslektaşlar arasında dayanışmanın güçlendirilmesi oluşturdu.

Barış, Dayanışma ve Mesleki Sorumluluk

UIA Başkanı Regina Gonthier’nin açılış konuşmasının, Genel Kurulun tartışmalarına çerçeve sunan bir nitelikte olduğunu söyleyebiliriz. (Resim 2) Gonthier iklim değişikliği, çevresel tahribat, hızlı kentleşme, afetler, savaşlar, kitlesel göçler, artan eşitsizlikler ve dijital dönüşümün birbirinden bağımsız ele alınamayacağını vurguladı. Demokrasi, ifade özgürlüğü ve toplumsal uyumun yanı sıra eşitlik, kapsayıcılık, çeşitlilik ve sürdürülebilirlik gibi ortak değerlerin de tehdit altında olduğuna dikkat çekti.

Konuşmanın belirgin vurgularından biri, savaşların çevresel ve toplumsal etkilerinin doğrudan çatışma alanlarının çok ötesine uzanmasıydı. İnsan yaşamı, altyapı ve kültürel miras üzerindeki yıkıma; ekosistemlerin, toprağın, su kaynaklarının ve gıda sistemlerinin zarar görmesi de ekleniyor. Artan savunma harcamaları ise iklim eylemine, kültüre ve sosyal gereksinimlere ayrılabilecek kaynakları daraltıyor. Bu çerçevede barış, sürdürülebilirliğin temel koşulu olarak ele alındı; sorumlu yeniden yapılanmanın bütüncül ve yerel koşullara duyarlı bir yaklaşım gerektirdiği vurgulandı.

Gonthier’nin işaret ettiği bölgesel farklılıklar, ortak bir mesleki gündem oluşturmanın güçlüklerini de görünür kılıyordu. Küresel Kuzey’de büyüme sonrası dönem, kentsel yenilenme ve küçülen kentler tartışılırken, güneyde ise hızlı kentleşme, mega kentlerin sürekli genişlemesi ve yeni yerleşmelerin kentsel karakteri öne çıkıyor. Tehlike altındaki tarihi kentler ve miras alanları ile sürdürülemez kentsel gelişme, insanlara, mekânlara ve kamu yararına hizmet edemeyen üretimin farklı görünümleri olarak değerlendirildi. Uluslararası kurumların etkisinin sorgulandığı bir dönemde, diyalog ve çok taraflı işbirliğinin sürdürülmesi gerektiği hatırlatıldı.

Başkan, savaşları ve çatışmaları, her türlü şiddeti, kentsel ve doğal çevrenin tahrip edilmesini, tarihi ve kültürel mirasın yok edilmesini, sivil nüfusun ve altyapının hedef alınmasını kınadı. UIA’nın çatışmaların tüm masum kurbanlarına destek vermekte ve barış için sesini yükseltmekte olduğunu vurguladı.

Genel Kurul gündemindeki barış çağrıları bu yaklaşımı somutlaştırdı. Eylül 2025’te çevrimiçi yapılan 175. UIA Konsey toplantısında Gazze’de yaşanan soykırımın kınanmasıyla birlikte Filistin’in mimari mirasının korunması ve mimarların Filistin’in yasadışı kolonileştirilmesine katılmaması yönünde çağrılar yapılmıştı. [1] Genel Kurulda ise UIA’nın “Mesleki Etik, Kültürel Mirasın Korunması ve Çatışma Durumlarında Diyalog Konusundaki Bildirisi” kabul edildi. Dokuz maddeden oluşan bu bildiriyle, insani acı ve yıkımın ve ortaya konan endişelerin tanınması, mimarların mirasın ve toplulukların korunmasındaki rolü, UIA’nın temel değerleri, kurumsal görev ve sorumluluk, önemli etik konular ve diyalog, mesleğin etik sorumlulukları üzerine düşünceler, mesleki sorumluluk çağrısı ve barışın hizmetinde birleşmiş bir meslek başlıkları altında Birliğin önerileri sunulmuş oldu. Bildiriye göre, mimarların etik sorumlulukları, siyasi, coğrafi ve ideolojik ayrımların ötesine geçer ve Birliğin misyonunun merkezinde yer alır.

Lübnan üye kesiminin sunduğu önerge ise özellikle Sur (Tyr) bölgesindeki sivil yerleşimler ve UNESCO Dünya Mirası alanlarına verilen zarara dikkat çekiyordu. Kentlerin, köylerin, sivil altyapının ve kültürel mirasın yıkımına yol açan askeri operasyonların kınanmasını, uluslararası hukuk ve kültürel mirasın korunmasına ilişkin sözleşmelere uyulmasını talep ediyordu. Bu metinler, mimarların etik sorumluluğunu çatışma koşullarında yaşamın, yerleşmelerin ve ortak mirasın korunması üzerinden tartışmaya açtı.

Daha Şeffaf ve Katılımcı Yönetim Anlayışı…

2023 - 2026 döneminin önemli kazanımlarından biri, UIA Tüzük ve Yönetmeliklerinin daha yatay, şeffaf ve katılımcı bir yönetişimi destekleyecek biçimde yenilenmesi için revizyon komitesinin UIA konseyiyle birlikte çalışmasıydı. Kuala Lumpur Olağanüstü Genel Kurulu ve Barselona Genel Kurulu sürecindeki değişikliklerin belki de en önemlisi özellikle yönetim anlayışı olarak başkan yardımcıları, sayman, genel sekreter ve başkandan oluşan büro seviyesinin kaldırılması ve tüm kararların iki ayda bir yapılan konsey toplantısıyla oluşturulmasıydı. Ortak karar alma süreçlerini geliştiren ve daha şeffaf bir yaklaşım sunan bu yeni düzenleme kuşkusuz etkisini önümüzdeki yıllarda gösterecek. Bunun yanı sıra vizyon ve strateji, etik, iletişim, finans ve etkinlikler alanlarında çalışan Konsey komitelerinin tüzüğe eklenmesi kurumsal yapı içindeki yerlerini güçlendirdi. (Resim 3) Birliğin amaçlarına genç mimarları odağına alan bir maddenin eklenmesi de katılımın kuşaklar arasında genişletilmesi bakımından önemliydi.

Etik Komitesi tarafından hazırlanan ve Konseyin 176. toplantısında onaylanan UIA Davranış Kuralları, bu dönüşümün bir diğer bileşenini oluşturdu. Belge; rol ve kıdem farkı gözetmeksizin üye kesimler ile seçilmiş ve atanmış tüm temsilciler için etik davranış, mesleki dürüstlük ve kapsayıcılık ilkelerini tanımlıyor. UIA’nın, Dünya Sivil Toplum Örgütleri Birliği (WANGO) tarafından hazırlanan etik ve davranış kurallarına uyacağını beyan etmesi de kurumsal sorumluluğun güçlendirilmesi yönündeki adımlar arasındaydı.

2024 yılında oluşturulan UIA Dayanışma Fonu ise bu yaklaşımın mali bir araca dönüşmesini sağladı. Üye kesimlerin gönüllü katkılarıyla oluşan fon, savaş, çatışma veya olağanüstü afetlerden etkilenen üye kesimlerin UIA aidatlarını karşılamaya destek olmayı amaçlıyor. 126 ülkede 119 üye kesimi bulunan UIA’nın coğrafi, kültürel, toplumsal çeşitliliği düşünüldüğünde dayanışma düzenlemelerinin zenginleşmesinin de önemli olduğu söylenebilir. Kurumsal süreklilik açısından Genel Kurula sunulan diğer başlıklar arasında 2027 - 2029 dönemi için yüzde 7 aidat artışı önerisi ve Birliğin Paris’teki yeni genel merkezine ilişkin bilgiler de yer aldı.

Genç Mimarlara Yönelik Çalışmalar

Bu dönemin bizim açımızdan özellikle önemli çalışma alanı, koordinatörlüğünü yürüttüğüm Genç Mimarlar Düşünce Grubu’nun faaliyetleriydi. (Resim 4) Genç mimarların UIA’ya etkin katılımını artırmak üzere oluşturulan düşünce grubu, üç yıl boyunca Birliğin yapısına ve etkinliklerine ilişkin öneriler geliştirdi. Bu önerilerin tüzük değişikliklerinde, yeni bir ödülün oluşturulmasında ve genç mimarlara yönelik yarışmalarda karşılık bulması, genç kuşakların katılımını destekleyen somut bir zemin oluşturdu.

2024 Kuala Lumpur Olağanüstü Genel Kurulunda sunduğumuz öneriler doğrultusunda, Mart 2025’teki 171. Konsey toplantısında UIA Genç Mimarlar Ödülü’nün yaşama geçmesi oybirliğiyle onaylanmıştı. Barselona’da ilk kez verilen Genç Mimar Ödülü  (Resim 5) üç yılda bir kongrelerle paralel olarak ödül programında yer alacak. Tasarım sürecinde mimari niteliği ve yenilikçiliği teşvik etmeyi amaçlayan bu program genç mimarların çalışmalarının Birliğin uluslararası görünürlüğü içinde yer bulması açısından önemli bir adımdı.

2023 - 2026 döneminde düzenlenen ve genç mimarları kapsayan üç yarışma da Birliğin gençlerle temasına yarar sağladı. Barselona Belediyesi tarafından Dünya Mimarlık Başkenti programı kapsamında düzenlenen “10 Kör Duvar” yarışması, kazanan mimarlara projelerinin uygulanmasına katılma ve eserlerinin yaşama geçmesini deneyimleme olanağı sağladı. Girişim, UIA kongrelerinin düşünsel üretimin yanı sıra ev sahibi kentte kamu yararına somut ve kalıcı bir iz bırakması yaklaşımının ilk uygulaması olarak ele alındı.

“Mesleğin Geleceği: Katılımcı Kentsel Tasarımda Yeni Nesli Güçlendirmek” yarışması, genç mimarların yerel yönetimlerle diyalog kurmasını ve katılımcı tasarım önerilerinin görünürlük kazanmasını hedefledi. Ödül töreni Venedik’te UNESCO binasında gerçekleştirildi; kazanan projeler 2025 Venedik Bienali’nin UNESCO programı kapsamında sergilendi. Farklı bölgelerden ödül kazananların projelerini ilgili yerel yönetimlere sunmaları ve olası uygulamalar için diyalog geliştirmeleri de yarışmanın hedefleri arasında yer aldı.

“Afet Sonrası Mimari” yarışması ise doğal ve insan kaynaklı krizlerin etkileşimini odağına alarak, etkilenen toplulukların iyileşmesine ve yeniden yapılanmasına katkıda bulunacak öneriler geliştirilmesini amaçladı. Sergisi ve ödül töreni Barselona Kongresi sırasında gerçekleştirilen yarışmada, ödül kazananların UIA Doğal ve İnsan Kaynaklı Afetler Çalışma Programı kapsamındaki araştırmalara katılması öngörüldü. (Resim 6)

Bu girişimlerin ortak önemi, genç mimarlara görünürlük sağlamanın yanı sıra onları yerel yönetimler, mesleki ağlar ve uygulama süreçleriyle buluşturmasıydı. Gençlerin Birliğe katılımının kalıcı hale gelmesi, bu fırsatların sürekliliğine ve karar süreçlerine erişimlerinin güçlendirilmesine bağlı. Barselona Genel Kurulunda UIA Genç Mimar Düşünce kuruluşu sunumu ve raporunda altının çizildiği nokta ise tüm bu çalışmaların UIA Genç Mimar Programı ve Ağı tarafından koordine edilmesi önerisiydi. Bu satırları kaleme aldığımız sırada yaşanan bir gelişme 2026 - 2029 döneminde UIA Yeni Nesil Görev Gücünün kurulmasıydı. Böylelikle yukarıdaki önerimizin gerçekleşmesi için gereken ilk adım atılmış oldu.

Mimarlık Eğitimi ve Mesleğin Dönüşümü

Genel Kurulda sunulan eğitim çalışmaları, mimarlığın değişen sorumluluklarının eğitim ortamlarına nasıl yansıdığını değerlendirmek için önemli bir veri zemini oluşturdu. Ancak kanımca bu dönemki en kayda değer adım eğitimde niteliğin uluslararası ölçekte geliştirilmesi açısından önemli olan UNESCO - UIA Validasyon Kurulunun kurulmasıydı. (Resim 7) Daha önce Eğitim Komisyonu bünyesinde ve RIBA’nın desteğiyle yürütülen süreç, uzmanlar kuruluna dayalı yeni bir UIA birimine devredildi. Bu kurulun eş yöneticiliğini de ülkemizden Prof. Dr. Deniz İncedayı yapıyor. UIA bünyesinde bağımsız yürütülen bu yeni düzenleme ile validasyonun daha erişilebilir ve uygun maliyetli hale getirilmesi, farklı coğrafyalardaki okulların uluslararası değerlendirme olanaklarından yararlanmasının artırılması hedefleniyor. Bu konuda bir sevindirici gelişme de ülkemizde önemli bir kurum olan MİAK’ın uluslararası validasyon için başvuru yapmış olması. Eğer olumlu sonuçlanırsa MİAK uluslararası validasyon alan ilk akreditasyon sistemi olacak.

UIA Mimarlık Eğitimi Komisyonu’nun (EDUCOM) yönetiminde yürütülen 159 ülkeden 345 mimarlık programını kapsayan Küresel Mimarlık Okulları Araştırması [2] (Resim 8) da bu dönem elde edilen önemli bir veri setini sunması açısından söz etmeye değer. Araştırma; müfredat, akreditasyon, öğretim kadrosu, öğrenci çıktıları, altyapı, pedagoji ve değerlendirme, sektör ve toplumla ilişkiler, sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk ile uluslararasılaşma boyutlarını birlikte ele alıyor.

Çalışmanın merkezinde, eğitimi dönüştüren dört etken bulunuyor: çevresel kriz, dijital dönüşüm, kültürel sömürgesizleştirme ve mimarın değişen rolü. İklim dayanıklılığı ve ekolojik sorumluluğun tasarım eğitiminin merkezine taşınması, yapay zekâ, veri analitiği ve hesaplamalı tasarım alanlarında yetkinlik geliştirilmesi, yerel bilgi sistemleri ve kültürel çoğulluğun müfredatta karşılık bulması, mimarın politika üretimi, topluluk katılımı ve disiplinlerarası işbirliği içindeki rolünün güçlenmesi araştırmanın tartışmaya açtığı başlıca konular. Beş bölgede 17 ülkenin eğitim sistemlerini karşılaştıran pilot çalışma da bu geniş araştırmayı tamamlıyor.

UNESCO - UIA Mimarlık Eğitimi Şartı’nın 2026 revizyonu [3] (Resim 9) da içinde yer aldığımız çağın temel meselelerini tartışması açısından önemli. Adalet, sürdürülebilirlik ve ekolojik sorumluluğu ortak bir mesleki taahhüdün bileşenleri olarak ele alan revizyon; katılımcı süreçler, erişilebilirlik, kapsayıcılık, yere ve kullanıcı gereksinimlerine duyarlı tasarım ile eğitimde yapay zekâ kullanımına ilişkin yönlendirmeleri içeriyor. Mimarlık Eğitiminde Yenilik Ödülü de pedagojik yeniliği ve sürdürülebilir çevrelerin oluşumuna katkıda bulunan eğitim uygulamalarını destekleyen araçlardan biri olarak genel kurul gündeminde komisyonunun önemli bir etkinliği olarak yer aldı. [4]>

Meslek Pratiği Komisyonu ile işbirliği içinde hazırlanan “Küresel Mimarlık Mesleği 2026” araştırması [5] ise 25 ülkenin karşılaştırmalı analizini sundu. (Resim 10) Veri erişimine göre belirlenen örneklem, bütün dünyayı temsil etme iddiası taşımamakla birlikte, mesleğin yapısındaki önemli farklılıklara işaret ediyor. Nüfusa oranla mimar sayısı, gelir düzeyleri, mesleğe erişim koşulları ve demografik yapı ülkeler arasında belirgin biçimde değişiyor. Küçük ofislerin yaygınlığı ortak bir özellik olarak öne çıkarken kadın mimarların oranındaki artış ve mesleğin yaş profili bölgelere göre farklılaşıyor. Hızlı kentleşmenin beklendiği coğrafyalarda eğitim kapasitesi ile gelecekteki mesleki hizmet gereksinimi arasındaki olası uyumsuzluk da araştırmanın dikkat çektiği konulardan biri.

Bu bulgular, kriz ortamındaki bir dünyada mimarlık eğitimi ile mesleki uygulamanın önündeki sorunları saptamak için yaşamsal bulgular içeriyor. Mesleğin ve eğitiminin geleceğine ilişkin politikaların, farklı coğrafyaların kapasitesini ve gereksinimlerini dikkate alarak yeniden ele alınmasının önemini bir kez daha vurguluyor.

Mesleki Politika Belgelerinin Güncellenmesi

Genel Kurul gündeminin önemli bir bölümü, UIA’nın mesleki kılavuz belgelerinin güncellenmesine ayrıldı. İlk kez 1999 Pekin Genel Kurulunda kabul edilen Mimarlık Uygulamasında Mesleki Davranış için Önerilen Uluslararası Standartlar Anlaşması’na ilişkin revizyon önerileri (Resim 11) mimarlığın kamu yararına bir disiplin olarak tanımlanmasını, fikri mülkiyet ve telif haklarını, nitelikli mimarlık ve yapılı çevreyi, yapay zekâyı ve mimarların sorumluluk, yükümlülük ve sigorta koşullarını kapsıyordu. Genel kurulda kabul edilen ve bütünüyle yapay zekâya ayrılmış olan yeni kılavuz belge (Resim 12) ise bu anlamda ayrıca incelenmeyi hak ediyor.

Anlaşmayı açıklayan kılavuzlarda yapılan değişiklikler ve yeni kılavuzlar da aynı başlıklarda mesleki yönlendirme sağlamayı amaçlıyor. Özellikle yapay zekâya ilişkin politika çalışması, teknolojik dönüşümün mesleki ve etik boyutlarıyla UIA gündeminde daha güçlü biçimde yer aldığını gösteriyor. Yeni oluşturulan Mimarlıkta Çeşitlilik, Eşitlik ve Kapsayıcılık belgesi (Resim 13) ile Erişilebilir ve Kapsayıcı Yapılı Çevreler Politikasının 2026 güncellemesi de mesleki sorumluluğun farklı kullanıcıların hakları ve gereksinimleri üzerinden yeniden ele alındığı belgeler arasında bulunuyor.

Sürdürülebilirlik, Kültür ve Kentsel Gelişme

Sürdürülebilirlik alanındaki çalışmalar, küresel hedefleri mimari ve kentsel uygulamalarla ilişkilendiren yayınlar ve araçlarla Genel Kurul gündeminde yer aldı. UIA 2030 Gündemi Rehberi’nin 2026 baskısı [6], beş bölgeden seçilen 68 projeyi bir araya getirerek Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının mimarlıkta nasıl karşılık bulduğunu örnekliyor. (Resim 14) SDG Araç Seti [7], bu amaçların proje tasarımı ve uygulamasına etkisini değerlendirmeyi hedeflerken, “3 + 3” [8] yaklaşımına dayanan uygulama göstergeleri çalışması her bölgede üç başarılı örnek ile müdahale gerektiren üç kritik örneği görünür kılmayı amaçlıyor. Bu çalışmalar, yerel önceliklerin küresel sürdürülebilirlik gündemiyle ilişkilendirilmesine katkı sunuyor.

“Geleneklerin Bilgeliği” yayını [9] ise sürdürülebilir mimarlıkta kültürün ve geleneksel bilginin rolünü tartışıyor. Söyleşiler ve örnek uygulamalar üzerinden geliştirilen çalışma, sosyal, ekonomik ve çevresel boyutları tamamlayan kültürel bir bakış öneriyor. Böylece sürdürülebilirlik tartışmasında yerel deneyimlerin ve bilgi birikimlerinin önemi öne çıkıyor.

UIA’nın girişimiyle UNESCO, UN - Habitat, Dünya Sağlık Örgütü, IFLA, ISOCARP ve Barselona Belediyesi ile birlikte geliştirilen “Kentleşme Şartı’na Doğru: Sorumlu Kentsel Çevrelerin Şekillendirilmesi” projesi de disiplinlerarası işbirliğinin bir örneğini oluşturuyor. Dünya Mimarlık Başkenti programı kapsamındaki girişim, kentsel gelişmenin niteliğini ve kentlilerin esenliğini ortak bir çerçevede ele almayı amaçlıyor.

Geçtiğimiz dönem ilk kez kurulmuş olan Sürdürülebilir Turizm Çalışma Programı ise mimarlık ve planlamanın, turizmin ekolojik ve toplumsal etkilerini iyileştirmedeki rolüne odaklanıyor. Mimarları, plancıları ve karar alıcıları buluşturan programın, BM Turizm Örgütü ile işbirliği içinde geliştirilen Dünya Sürdürülebilir Turizm Başkenti girişimini desteklemesi öngörülüyor.

Kongreler Arasında Süreklilik ve Gelecek Dönem

UIA Konseyinin her üç yıllık dönemde ikinci bir uluslararası forum düzenlenmesini onaylaması, kongreler arasındaki mesleki diyaloğun sürekliliğini sağlamayı hedefliyor. Kongre düzenlenmeyen yıllarda gerçekleştirilecek forumların, sürdürülebilir turizm ve kentsel gelişmede yeni teknolojiler gibi temalar etrafında geliştirilen dünya başkenti programlarıyla ilişkilendirilmesi planlanıyor. Bu girişimler, Birliğin uluslararası görünürlüğünün yanı sıra kurumsal ve mali sürdürülebilirlik açısından da değerlendiriliyor.

Genel Kurul gündeminde ayrıca yapay zekâ çağında Dünya Yeni Teknolojiler Başkenti programının oluşturulmasına dair öneriler yer aldı. Bu tartışmaların ardından yapılan seçimlerde 2028 UIA Forumu’nun Rio de Janeiro’da, 2032 UIA Kongresi’nin ise Prag’da yapılması kararlaştırıldı.

Yeni Yönetim

Genel Kurulun önemli bir gündem maddesi de seçimlerdi. Yönetim Kurulu ve Konsey üyeleri seçim gündeminde, tüm adaylar kendilerini ve çalışma programlarını özetleyen kısa sunuşlar yaptılar. 2026 - 2029 çalışma döneminde görev yapmak üzere yeni yönetim kurulu üyeleri oylamalar sonucunda belirlendi. (Resim 15) Önerilen adayın daha sonra üye kesim tarafından geri çekilmesi nedeniyle boş kalan I. Bölge Başkan Yardımcılığı, yeni adaylık süreci sonrasında Konsey tarafından belirlenecek. Yeni dönemde görev alan UIA Yönetim Kurulu üyeleri şu şekilde belirlendi:

Başkan: ZHANG Li (Çin)

Genel Sekreter: Teresa TÁBOAS VELEIRO (İspanya)

Sayman: Marco VERGARA VÁZQUEZ (Meksika)

Bölge Başkan Yardımcıları:

Jerzy GROCHULSKI (Polonya) II. Bölge Başkanı Yrd.

Nivaldo ANDRADE (Brezilya)  III. Bölge Başkanı Yrd.

Debatosh SAHU (Hindistan), IV. Bölge Başkanı Yrd.

Mohamed Sahby GORGI (Tunus) V. Bölge Başkanı Yrd.

Ülkemizin de içerisinde yer aldığı UIA II. Bölge Konsey üyeleri ise şu şekilde oluştu:

Ayşen CİRAVOĞLU (Türkiye), Tonguç AKIŞ (yedek)

Oleg HAMAN (Çekya), Milica VUJOŠEVIĆ (yedek)

Dimitris XYNOMILAKIS (Yunanistan), Nikolaos PATSAVOS (yedek)

László MIKÓ (Macaristan), Tibor FÁTYOL (yedek).

Son Sözler…

Barselona Genel Kurulu, UIA’nın kuruluş değerlerinin günümüzde nasıl savunulacağına ilişkin önemli bir tartışma zemini oluşturdu. Barışın, kamu yararının ve kültürel mirasın korunması, genç mimarların katılımı, eğitim ve meslek pratiğinin dönüşümü, iklim krizi ve eşitsizlikler karşısında sorumluluk alınması birbirini tamamlayan gündemler olarak öne çıktı. 2023 - 2026 döneminde eğitim ve meslek pratiği alanında önemli araştırmalar yapılmış olması ve kılavuz belgenin oluşturulmuş olması ülkemiz açısından da kayda değer bir yol haritası sunuyor. Önümüzdeki dönemin belirleyici sorusu, UIA’nın ortak ilkelerin ve üretiminin farklı coğrafyalardaki meslektaşların gündelik pratiklerine ve Birliğin karar süreçlerine nasıl taşınacağı olacak. UIA’nın etkisi, belgelerin ve programların uygulanmasının yanı sıra dayanışmayı ve katılımı ne ölçüde sürdürebildiğiyle de şekillenecek.

NOTLAR

[1] UIA, 20 Eylül 2025, “UIA Council Resolution On Palestine”, (www.uia-architectes.org/en/news/uia-council-resolution-on-palestine/). [Erişim:27.10.2026]

[2] UIA, 2026, Global Survey Schools of Architecture Trends & Patterns 2023 – 2026: 5 UIA Regions 159 Countries 345 Schools, (www.uia-architectes.org/wp-content/uploads/2026/09/Educom_Global-Survey-Schools-of-Architecture.pdf). [Erişim:27.10.2026]

[3] UIA, 9 Eylül 2026, “Charter | UNESCO - UIA Charter for Architectural Education - Revised Edition 2026”, (www.uia-architectes.org/en/news/unesco-uia-charter-for-architectural-education-revised-edition-2026/). [Erişim:27.10.2026]

[4] UIA Architectural Education Commission (EDUCOM) raporu: UIA, 2026, UIA Architectural Education Commission, Delivering The Promise 2023 – 2026, (www.uia-architectes.org/wp-content/uploads/2026/07/EduCom_DeliveringThePromise.pdf). [Erişim:27.10.2026]

[5] UIA, 2026, The Global Architecture Profession 2026 UIA Limited Scope Sector Study: A comparative analysis of 25 countries, (www.uia-architectes.org/wp-content/uploads/2026/09/Phase-2_UIA-Sector-Study_PRT260526-1-1.pdf). [Erişim:27.10.2026]

[6] UIA, 2026, UIA Guidebook for the 2030 Agenda 2026 Edition, (www.uia-architectes.org/wp-content/uploads/2026/07/UIA_guidebook_for_the_2030_2026digital.pdf). [Erişim:27.10.2026]

[7] UIA, “SDG Toolbox”, (sdgtoolbox.uia-architectes.org/). [Erişim:27.10.2026]

[8] UIA, “SDG Panaroma”,  (sdgpanorama.uia-architectes.org/). [Erişim:27.10.2026]

[9] UIA, The Wisdom of Tradition: A Dynamic Cultural Approach to Sustainable Architecture, UIA – International Union of Architects, Barselona. (www.uia-architectes.org/wp-content/uploads/2026/07/Wisdom-of-Tradition_compressed.pdf), [Erişim:27.10.2026]