YAPI DALI ÖDÜLLERİ • Yunusemre-MANİSA

MANİSA KURTULUŞ MÜZESİ

ÖMER SELÇUK BAZ

“Manisa kent merkezinde konumlanan bu yapı, kültürel verilerden esinlenen özgün tasarım konsepti, yapay bir topoğrafya oluşturarak kamusal mekân yaratması, iç mekânlarda ışığın etkileyici, şiirsel kullanımı ve yapı malzemelerinin dokunsal etkisiyle son derece özgün ve nitelikli bir eserdir. Kültürel göndermeleriyle farklılaşan yapım sistemi ve nitelikli uygulamasıyla da dikkat çekmektedir. Kurtuluş Müzesi’ne kolektif hafızada güçlü, simgesel bir anlam katan bu mimari eser, yarattığı bahçe kullanımıyla da kente yeni bir odak sunmaktadır. Tüm bu nitelikleriyle Ömer Selçuk Baz’ın Manisa Kurtuluş Müzesi adlı eseri Yapı Dalı Ödülü’ne değer bulunmuştur.”

MKM, 1918–1923 yılları arasında Manisa topraklarında merkezi otoriteden bağımsız biçimde gelişen sivil halk hareketini aktaran bir hafıza mekanı olarak tasarlandı. Birinci Dünya Savaşı sonrasında işgale adım adım yaklaşan Manisa’nın yaşadıkları; işgal kuvvetlerinin geri çekilirken şehri yakıp yıkmaları, kurtuluş mücadelesi ve şehri yeniden kurma çabası, bu mekansal kurgu içinde ziyaretçiye aktarılmaktadır.

Tasarım, yangından sonra ayakta kalmış yığma, kagir, taş ve tuğla yapıların izlerini; Manisa’nın arkaik dönemlere uzanan tuğla geleneğiyle bir araya getirir. Tamamı yığma tekniğiyle inşa edilen 14 bağımsız oda, tarihin farklı anlarını ardışık bir deneyim olarak sunar. Bu ardışıklık, her mekânın kendine özgü duygu durumunu öne çıkararak tarihin belirli kırılma anlarını bedenleştirir. Tuğla kemerler, tonozlar, kubbeler ve çadır biçimli örtüler; karanlık–aydınlık, dar–ferah, alçak–yüksek gibi değişen mekânsal tansiyonlar yaratır. Her odanın geometrisi kendine özgü detaylarla biçimlenir. Yakın geçmişte yaşanan büyük travmayı ve yeniden ayağa kalkma serüvenini her yaştan ziyaretçiye aktarmayı amaçlayan; geçmiş, bugün ve gelecek arasında köprü kuran çok katmanlı, yarı-arkaik bir mimari yerleştirme olarak tanımlanabilir